Belang: 5
Wat kan de rol van onderwijs zijn?
Structurele sociale ongelijkheid zorgt voor drempels, in de samenleving en in het onderwijs. Economische, materiële, cultureel-normatieve, communicatieve, fysieke, cognitieve en relationele drempels bepalen wie toegang heeft tot leerkansen, wie zich thuis voelt op school en wie zich ten volle kan ontwikkelen. De rol van onderwijs is tweevoudig. (i) Deze drempels erkennen als structurele mechanismen en ze aanpakken in de eigen werking. Niet vanuit een deficit-denken, waarbij vermeende tekorten van individuele leerlingen moeten weggewerkt worden, wel via een onderwijspraktijk die hoge verwachtingen combineert met passende ondersteuning. Niet door te vertrekken vanuit assimilatie, wel door pluralisme en diversiteit te omarmen. (ii) Onderwijs organiseren waar leerlingen ongelijkheid leren begrijpen, en er in dialoog over gaan en actief oefenen in het doorbreken ervan. Zo ontwikkelen zij kennis, vaardigheden en het vertrouwen zich actief en bewust te verhouden tot een diverse samenleving.
Beschrijf hieronder de verantwoordelijkheid van anderen (zoals gezinnen, ouder(s), opvoedingsverantwoordelijke, beleid, organisaties, bedrijven, media)?
Verschillende actoren dragen een verantwoordelijkheid in het mogelijk maken van onderwijs dat sociale ongelijkheid doorbreekt en leerlingen voorbereidt op een rechtvaardige, inclusieve samenleving. Beleid speelt daarin een sleutelrol door structurele drempels te erkennen en aan te pakken. Dat vraagt een benadering die inzet op het doorbreken van drempels via regelgeving, financiering, evaluatie en ondersteuning. Beleid kan scholen ruimte geven voor pluralistische praktijken, inclusieve didactiek en samenwerking, en moet initiatieven die werken aan rechtvaardigheid expliciet erkennen, stimuleren en duurzaam ondersteunen. (ii) Onderzoek is cruciaal om inzicht te krijgen in de mechanismen die ongelijkheid in stand houden én in wat werkt om ze te doorbreken. Het maakt ze zichtbaar, helpt deficit-denken ontmantelen en biedt onderbouwde kennis over inclusie, hoge verwachtingen, pluralisme en verbondenheid. (iii) Educatieve organisaties nemen dit alles mee in leermiddelen en professionaliseri