Onderwijs en arbeidsmarkt moeten beter op elkaar afgestemd zijn.

Deze stelling wordt vaak eenzijdig geïnterpreteerd: onderwijs moet zich afstemmen - lees 'moet de lerende voorbereiden' - op de arbeidsmarkt. Deze eenzijdigheid kan verblinden. Onderwijs reikt natuurlijk veel verder dan het voorbereiden op de arbeidsmarkt. Onderwijs dient niet enkel om de lerende te introduceren in de wereld (en bij uitbreiding de arbeidsmarkt) zoals hij nu is, maar ook om de lerende in staat te stellen om de wereld te vernieuwen. Door in onderwijs in te zetten op persoonlijke ontwikkeling, creativiteit en kritisch denken kunnen we dit helpen stimuleren. Dit vereist een loslaten, een loslaten vanuit vertrouwen in de nieuwe generatie. Een vertrouwen in het vermogen van de nieuwe generatie om vanuit hun genoten onderwijs de arbeidsmarkt (opnieuw) vorm te geven. Op die manier doorbreken we de eenzijdige interpretatie van deze stelling, maar zien we dat 'afstemmen' betekent dat beide polen - onderwijs en arbeidsmarkt - elkaar kunnen en mogen beïnvloeden.

Vanuit een wederzijds begrip van de afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt zijn er een aantal verschuivingen in de verantwoordelijkheden. Door de pure voorbereidende rol uit het onderwijs weg te trekken, ontstaat er potentieel een kloof tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt - een kloof die overigens nu al bestaat en ervaren wordt door mensen die net op de arbeidsmarkt komen. Dit betekent misschien dat het een illusie is dat onderwijs helemaal kan voorbereiden op de arbeidsmarkt - nog los van de vraag of onderwijs dit zou moeten doen. Daarom is er een belangrijke rol weggelegd voor andere spelers. Dit vereist bijvoorbeeld van het werkveld een open houding ten aanzien van de pas afgestudeerden - een erkenning dat zij een nieuwe blik kunnen binnenbrengen die waardevol kan zijn. Het nieuwe dient echter steeds aansluiting te vinden bij het bestaande. Dit kan bijvoorbeeld door peter-meterschap, tijd te geven om in te lopen, of taakdifferentiatie.